«Γέλιο, η καλύτερη θεραπεία» του Αλέξανδρου Λουπασάκη

Το καλύτερο φάρμακο

«Φανταστείτε έναν κόσμο με γέλιο. Φανταστείτε μωρουδιακά γελάκια και παρέες ενηλίκων να ξεκαρδίζονται στα γέλια. Φανταστείτε κωμωδίες, ανέκδοτα, σάτιρες και αστεία διηγήματα. Έναν κόσμο γεμάτο Αριστοφάνη, Τσάπλιν, Καραγκιόζη, Αυλωνίτη, Βασιλειάδου… Γέλιο το σίγουρο παυσίλυπο. Η μαγική συνταγή της ευζωϊας. Ελιξήριο. Φάρμακο που δεν γίνεται ποτέ φαρμάκι».

Μια συναρπαστική εξερεύνηση στον κόσμο του γέλιου, μια περιεκτική και εκλαΪκευμένη μελέτη για τον ιαματικό ρόλο του γέλιου, του χαμόγελου, του χιούμορ μέσα στο χρόνο, στον πολιτισμό, στον έρωτα, στην κοινωνία.

Με γλώσσα απλή, μεστή και γλαφυρή ο Αλέξανδρος Λουπασάκης στο βιβλίο του «Γέλιο, η καλύτερη θεραπεία» (εκδόσεις Κέδρος) εξηγεί γιατί το γέλιο «μακραίνει τη ζωή» και ότι δεν είναι καθόλου… αστεία υπόθεση.  Θεράπων της εναλλακτικής ιατρικής ασχολείται εδώ και αρκετά χρόνια με την ολιστική θεραπευτική. Δηλαδή  με τη θεραπευτική εκείνη που προσπαθεί να ενεργοποιήσει παράλληλα στον άνθρωπο το τρίπτυχο σώμα-νους-συναίσθημα ώστε να επιτευχθεί η ισορροπία στον οργανισμό. Παράλληλα δίνει ιδιαίτερη σημασία στην πρόληψη  κι επίσης στο να εστιάζει στην αιτία κι όχι στο σύμπτωμα της πάθησης.

«Το γέλιο έχει ευεργετική επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου… Με το γέλιο «βαθαίνει» η αναπνοή μας και έχουμε καλύτερη οξυγόνωση… Μας προσφέρει ένα καταπληκτικό εσωτερικό μασάζ στη σπλαχνική κοιλότητα. Ένα λεπτό ξεκαρδιστικού γέλιου ισοδυναμεί με πολλά λεπτά χαλάρωσης… Μια ώρα γέλιου αρκεί για το «κάψιμο» 500 θερμίδων, αφού όλοι οι μυς του σώματος κινούνται».

Το γέλιο λοιπόν, που είναι έμφυτο χαρακτηριστικό του ανθρώπου, έχει ποικίλλες εκφάνσεις και αποχρώσεις. Γαργάλημα, αστείο, χωρατό, καλαμπούρι, πλάκα, φάρσα. Παιχνίδι, ανέκδοτο, ευτράπελο, απρόοπτο, γκάφα, μεταμφίεση. Πείραγμα, κοροϊδία, σάτιρα, ειρωνεία, σαρκασμός, αυτοσαρκασμός. Λογοπαίγνιο, σαρδάμ.

Μαθαίνουμε για τον «ψίθυρο του γέλιου», το χαμόγελο, για το πώς φαίνεται αν είναι αληθινό, συμβατικό ή ψεύτικο.  Για τους χυμούς του χιούμορ, για την αίσθηση ανωτερότητας, αποφόρτισης κι ανακούφισης που νιώθουμε όταν γελάμε. Για το μαύρο χιούμορ, για το πώς  χιούμορ ωφελεί αλλά και για το πώς πληγώνει μερικές φορές.

Εχουμε μια ξενάγηση του γέλιου στο πέρασμα του χρόνου. Από τον θεμελιωτή της αρχαίας κωμωδίας Αριστοφάνη, τον Μένανδρο, τους μίμους, τη κομέντια ντελ άρτε, τον Σαίξπηρ, τον Μολιέρο έως τον 20ο αιώνα με τον Τσάρλι Τσάπλιν, τον Μαρσέλ Μαρσό, τη γελοιογραφία, τον Καραγκιόζη, τα κόμικς. Χωρίς να ξεχνάμε τη μεγάλη άνθιση της κωμωδίας στον ελληνικό κινηματογράφο τα χρόνια του ’50 και ’60 με τους αξεπέραστους πρωταγωνιστές της.

Μαθαίνουμε για το γέλιο ανά τον κόσμο, στην κοινωνία, τον πολιτισμό. Για τη ζωτική σημασία του παιχνιδιού, που διέπεται από ευθυμία και μας βγάζει από το στενό κορσέ της σοβαροφάνειας. Για τα πιτσιρίκια που ζουν το τώρα, είναι γεμάτα περιέργεια και γελούν κατά μέσο όρο 300 φορές ετησίως, τα παιδιά, που μας ξαλεγράρουν δείχνοντάς μας πως το ταξίδι της ζωή παρά τις δυσκολίες του έχει ομορφιά και χαρές.

Μαθαίνουμε για τον κοινωνικό ρόλο του γέλιου, τη σατιρική –λυτρωτική δύναμή του, που νιώθουν οι πολίτες απέναντι στην εξουσία. Για την ευφορία του γέλιου σε συνδυασμό με την απελευθερωτική δύναμη της μέθης. Από τις γιορτές του Διονύσου της αρχαιότητας έως το «οίνος ευφραίνει καρδίαν ανθρώπου» της Παλαιάς Διαθήκης.

Μαθαίνουμε για το γέλιο του έρωτα, το πόσο κοντά φέρνει ένα ζευγάρι, το δυναμώνει και το θωρακίζει απέναντι σε δυσκολίες. Λέει σ’ ένα ποιήμα του τρυφερά ο Τάσος Λειβαδίτης:  «Όλα μπορούσανε να γίνουνε στον κόσμο, αγάπη μου, τότε που μου χαμογελούσες».

Γελώντας νιώθουμε χαλάρωση, ηρεμία και συναισθηματική ευεξία, σημειώνει ο συγγραφέας, σε σχέση με την ψυχολογική μας ισορροπία. Και παραθέτει επιστημονικές μελέτες που έχουν γίνει σχετικά με το στρες και την ευεργετική-καθαρτήρια επίδραση του γέλιου. Το γέλιο απομακρύνει αρνητικά συναισθήματα όπως ο θυμός, η ζήλεια, η επιθετικότητα. Με το γέλιο κατανικούμε την απαισιοδοξία και το φόβο, ξεφεύγουμε από τη σοβαροφάνεια.

Ελεγε ο Ματ ΓουεΪνστάΪν : «Εάν παίρνεις τον εαυτό σου πολύ στα σοβαρά, υπάρχει πιθανότητα να καταλήξεις σοβαρά άρρωστος».

Τονίζει ο κύριος Λουπασάκης  : «Την επώδυνη πραγματικότητα σίγουρα δεν μπορούμε να την αγνοήσουμε πόσο μάλλον να την εξαφανίσουμε. Δεν πρέπει ωστόσο να ξεχνάμε πως για όσα ζούμε δεν φταίνε τα γεγονότα, αλλά ο τρόπος που βλέπουμε τα γεγονότα». Και μας προτρέπει «να κάνουμε εντατικές ασκήσεις θάρρους, φαντασίας και σουρεαλισμού για να ανακαλύψουμε έναν ανατρεπτικό τρόπο όρασης».

Ο συγγραφέας αναφέρεται προς το τέλος στη γελωτοθεραπεία, που είναι ένας κλάδος της ολιστικής ιατρικής και στον οποίο έχει εντρυφήσει εδώ και αρκετά χρόνια. Πρωτοπόρος στο είδος αυτό στην Ελλάδα είχε δημιουργήσει το πρόγραμμα «Ελληνική Κλινική Γέλιου».