Πέτρος Φυσσούν, ένας πρωταγωνιστής παλαιάς κοπής

    Ο Πέτρος Φυσσούν, που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή σε ηλικία 83 χρονών ήταν ένας άξιος πρωταγωνιστής της παλαιάς φρουράς υπηρετώντας το θέατρο για 55 και πλέον χρόνια.
    Τυχερός στο ξεκίνημά του , χρίστηκε σχεδόν αμέσως πρωταγωνιστής. Πολλοί θα θυμούνται την επιβλητική φυσιογνωμία του στον κινηματογράφο (περίπου 25 ταινίες) και την αδρή φωνή του στο ραδιόφωνο σε πολλά θεατρικά έργα.
    Ο γράφων του είχε πάρει συνέντευξη στην «Ελευθεροτυπία» το Φεβρουάριο του 2001 όταν κρατούσε τον ομώνυμο ρόλο στο έργο του Ιρλανδού Χιού Λέοναρντ «Ντα» με το ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης στη Λαμία σε σκηνοθεσία Πάνου Σκουρολιάκου.
    Αφοπλιστικός στην ερμηνεία του κηπουρού-πατέρα, που επανέρχεται στη ζωή μέσα από τη μνήμη του γιού του. Υποδυόταν με ευαισθησία και χιούμορ έναν επαρχιώτη λαΪκό, καλόκαρδο, αθυρόστομο, γήΪνο. Στη συνάντησή μας έδειχνε καλοδιατηρημένος, νηφάλιος, ενίοτε καυστικός (ήταν τότε 68 χρονών).

-Η ευτυχία του Ντα είναι να καλλιεργεί κήπους, ν’αγναντεύει τη φύση, να φροντίζει το θετό γιό του στοργικά. Η ευτυχία για σας που βρίσκεται ;

    «Δεν μπορεί κανείς να την προσδιορίσει, δεν είναι κάτι χειροπιαστό. Χίλια πράγματα μπορεί να συνθέτουν την ευτυχισμένη ζωή ενός ανθρώπου. Μπορεί κάποιος να έχει δύσκολη ζωή και να είναι ευτυχής, και αντιθέτως κάποιος να έχει εύκολη ζωή και να μην είναι ευτυχής, ίσως δυστυχής. Εάν μπορείς από ένστικτο ή από γνώση να προσλαμβάνεις γύρω σου την ομορφιά, να έχεις την ικανότητα να απορρίπτεις την ασχήμια, ίσως έτσι μπορείς να γίνεις ένας ευτυχισμένος άνθρωπος»

-Εχετε 46 χρόνια στο θέατρο. Πόσο το αγαπήσατε, πόσο σας ταλαιπώρησε; Ενας μικρός απολογισμός, τα υπέρ και τα κατά.

    «Ευθέως θα σας πω ότι ούτε κουράστηκα ούτε βαρυγκόμησα ούτε βαρέθηκα. Μακάρι να ζήσω διακόσια, τριακόσια χρόνια και να παίζω συνέχεια. Είμαι ένας άνθρωπος με δύσκολη ζωή αλλά ευτυχισμένος. Το θέατρο μου έχει δώσει απέραντη ευτυχία, που βαραίνει περισσότερο από τις δυσκολίες. Μέσα στις δυσκολίες συμπεριλαμβάνονται φθόνος, κακίες, κλπ, τα οποία τα προσπερνώ».

-Δίνετε την αίσθηση ενός καλλιτέχνη στο χώρο σας με μια διακριτικότητα, μ’ένα προστατευτικό περίγυρο στη ζωή σας, μακριά από τα αδηφάγα φώτα της επικαιρότητας.

    «Δεν είχα ποτέ το άγχος της προβολής, το άγχος του να πείσω με λόγια ή με ανόητες πράξεις ότι κάποιος είμαι. Ολοι μας διαλέγουμε την πορεία μας. Από νέος είχα μια συστολή κι ό, τι συνέβαινε γύρω από μένα και το όνομά μου συνέβαινε από μόνο του, δεν το επιδίωκα. Σ’όλη μου την πορεία.
    Οι πράξεις μου και το καλλιτεχνικό μου δόσιμο κάνεις τους γύρω μου να με εκτιμούν, να με θεωρούν ξεχωριστό κι αυτό βεβαίως είναι μια άλλη μεγάλη ευτυχία για μένα. Δεν είναι επίπλαστη η εικόνα μου προς τα έξω, ξεκινάει από τη δουλειά μου και μόνο. Θεωρώ επίσης ότι δεν είναι φρόνιμο να βγάζει κανείς την ιδιωτική του ζωή στο πεζοδρόμιο»

-Εχετε μια οφειλή απέναντι σε ορισμένους θεατρανθρώπους που σας βοήθησαν στην καριέρα σας ;

    «Δεν είχα καμία βοήθεια. Είχα όμως συνεργασίες με σπουδαίους ηθοποιούς και σκηνοθέτες. Δεν επηρεάστηκα, δεν αντέγραψα κανέναν αλλά ήταν χαρά Θεού να συνεργάζεσαι και να συνυπάρχεις πάνω στη σκηνή με σπουδαίους ηθοποιούς. Ο μόνος δάσκαλος που μου αφύπνισε τις ευαισθησίες μου, που μ’έκανε να δω βαθιά μέσα στην ψυχή μου τις ικανότητές μου, ήταν ο Κάρολος Κουν όταν ήμουν μαθητής.
    Βγαίνοντας στο θέατρο, ο Κουν μ’είχε έτοιμο ηθοποιό μπροστά του. Με το που βγήκα στη σκηνή, 21 χρόνων, έγινα πρωταγωνιστής. Ηταν το μονόπρακτο του Πιραντέλο «Ενας ηλίθιος» κι από κάτω φυσιογνωμίες όπως ο Ελύτης, ο Γκάτσος. Ενας από τους δυο-δεν θυμάμαι ποιος- μου λέει : «Ελα δω παιδί μου, φύγε από την Ελλάδα, ν’ανοίξεις τα φτερά σου». Γράψανε οι εφημερίδες εγκώμια. Τρόμαξα που με φορτώσανε τέτοια ευθύνη.
    Δεν έπαιξα ποτέ κοντάρι, δεύτερους και τρίτους ρόλους. Ευγνωμονώ βέβαια τη φύση γι’αυτό το θείο δώρο. Ελπίζω ότι το σεβάστηκα αυτό που μου’δωσε. Πάντως είναι μεγάλη χαρά να δουλεύεις με καλούς ηθοποιούς».

-Θυμάστε κάποια ονόματα.

    «Από πού να πρωταρχίσω…Μινωτής, Παξινού, Λαμπέτη, Χορν, Συνοδινού, Μανωλίδου, Αρώνη. Εκπληκτικές παραστάσεις. Φαντάζεστε τι μεγάλη ευτυχία να δουλεύεις μ’όλα αυτά τα ονόματα. Νέος τότες, αλλά ίσος προς ίσον. Από τους καλούς ηθοποιούς πάντα αντλείς. Υπάρχουν και πρωταγωνιστές που δεν θέλουν να παίζουν με καλούς ηθοποιούς από ανασφάλεια ή από το γνώθι σ’αυτόν. Πραγματικά το χαίρομαι όταν παίζω με καλούς ηθοποιούς».

«Μας έχουν φάει τα δήθεν»

-Αποσπάσατε δυο συνεχείς χρονιές (1963, 1964) το βραβείο ερμηνείας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για τις ταινίες «Αδελφός Αννα» και «Προδοσία». Εχουν αλλάξει πολλά από τότε στο ελληνικό σινεμά ; Θα θέλατε να κάνετε κάτι πάλι στη μεγάλη οθόνη ;

    «Εχω να παίξω , αν θυμάμαι καλά, από την ταινία του Τζήμα «Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο». Ναι, πολύ θάθελα να ξαναπαίξω. Για ένα μεγάλο διάστημα αυτοί που κάνανε ταινίες τις βλέπανε οι ίδιοι μεταξύ τους και παίρνανε τα λεφτά από το Κέντρο Κινηματογράφου. Δεν πάταγε κανείς, ήταν…κουλτουρομαλακίες. Τα τελευταία χρόνια άρχισαν να γίνονται κάποιες ταινίες που τις βλέπει ο κόσμος. Δεν είναι ανάγκη να κάνεις δήθεν πράγματα. Μας έχουν φάει τα δήθεν.
    Πήγα το περασμένο καλοκαίρι στην Επίδαυρο να δω αρχαία τραγωδία, τον «Ηρακλή μαινόμενο». Δεν είδα τραγωδία αλλά ένα χορόδραμα που αφορούσε… ζόμπι, με κάτι πλεξιγκλάς στη σκηνή, με άναρθρες κραυγές και αδελφίστικα καμώματα. Ο λόγος εξαφανισμένος, και τόλεγαν αρχαία τραγωδία. Θα μπορούσαν να το πουν κάτι άλλο και να παιχτεί εκτός Επιδαύρου.
    Πάω στο θέατρο με ανοιχτή καρδιά και ψυχή, θέλω να βλέπω ωραίες παραστάσεις. Αλλά όταν βλέπω κάποιους εν ονόματι της τέχνης να λερώνουν την τέχνη, γίνομαι έξω φρενών. Υπάρχουν αρκετά τέτοια παραδείγματα. Τα μεγαλύτερα εγκλήματα και οι μεγαλύτερες βρωμιές έχουν γίνει «εν ονόματι». Εν ονόματι του Χριστού, του κομμουνισμού, των λαών, κ.α.»

-Στη νιότη σας, ιδιαίτερα τις δεκαετίες του ’50 και ’60, που ήσασταν σταρ, κάνατε τρέλες και λάθη ή ήσασταν μετρημένος αποταμιεύοντας για τα χρόνια που θάρθουν ;

    «Δεν ήμουν σταρ. Εχαιρα εκτιμήσεως λόγω της δουλειάς μου, όχι λόγω σκανδάλων ή οτιδήποτε άλλο. Δεν ήμουν ποτέ πρακτικό μυαλό όσον αφορά το μέλλον. Δεν έβγαλα πολλά χρήματα. Μπορεί να είχα δύσκολα παιδικά χρόνια αλλά δεν ήθελα να στερηθώ, να κάνω το σκατό μου παξιμάδι για να έχω αργότερα. Απόδειξη, ότι δεν έχω τίποτα. Ούτε καν σπίτι. Ένα αυτοκίνητο και το πληρώνω με δόσεις. Εζησα πάντως καλά. Δεν υπολόγιζα ποτέ το χρήμα, δεν ήταν αυτοσκοπός».

-Τι θα συμβουλεύατε ένα νέο ηθοποιό σήμερα ;

    «Ο ταλαντούχος δεν έχει ανάγκη από συμβουλές. Παίρνει παραδείγματα από κει που τα χρειάζεται. Το ταλέντο δεν φτάνει μόνο, χρειάζεται σεβασμός, πάθος, γνώση, αγάπη, διαίσθηση, να ξέρει τι θέλει να κάνει. Συμβουλές χρειάζονται μόνο οι ατάλαντοι, αλλά κι αυτοί δεν νομίζω ότι ακούνε. Το μόνο που έχει να κάνει ένας παλιότερος ηθοποιός είναι να δίνεται με ψυχή σ’αυτό που κάνει για να παραδειγματίζει αυτούς που ξεκινάνε.
    Αν είσαι δάσκαλος-έχω κάνει σε δραματικές σχολές – αρκεί να δείξεις στα παιδιά ορισμένα πράγματα από τη δική σου πείρα, τις δικές σου γνώσεις. Τους εξηγώ ότι «είμαι ένας βοηθός, κάτι παραπάνω από σας, να σας βοηθήσω να πέσετε στα βαθιά νερά». Από κει και πέρα είναι θέμα του καθενός».

-Δείχνετε σε άριστη φυσική κατάσταση. Πως τα καταφέρνετε;

    «Είμαι υγιέστατος, έχω λειτουργίες νεότατου ανθρώπου. Είναι το κύτταρο. Κάνω και μια αγωγή με φυτικά εκχυλίσματα, αγιουβέρδα τη λένε, έχει ρίζες από τον Ιπποκράτη και την Ινδία και φτάνει έως την Ευρώπη. Δεν ήμουν ποτέ κοιλιόδουλος, δεν κάνω καταχρήσεις. Αν δεν κάπνιζα θα ήμουν 20χρονος. Το’χω κόψει εδώ κι ενάμιση χρόνο. Λαχάνιαζα, τώρα φεύγω τρέχοντας. Είμαι ένα παιδάκι γεμάτο ζωή. Αν πάω έτσι μπορεί να πιάσω τα…200. Δεν έχω γυμναστεί στη ζωή μου. Είναι το σκαρί μου τέτοιο. Θείο δώρο κι αυτό».

-Στο «Ντα» γίνεται αναφορά στο θάνατο με γλυκά στωΊκό και χιουμοριστικό τρόπο. Σας φοβίζει το πέρασμα στην αντίπερα όχθη ;

    «Πάρα πολύ. Με φοβίζει η ανυπαρξία. Το ότι δεν θα μπορώ να βλέπω, να αγγίζω, να οσφραίνομαι, να αισθάνομαι, είναι για μένα ακατανόητο. Ολες οι σοφίες, θρησκείες και φιλοσοφίες με το φόβο του θανάτου ασχολούνται και προσπαθούν να τον απαλύνουν. Προσπαθώ να μην το σκέπτομαι. Επειδή είμαι άνθρωπος δραστήριος, αγαπάω πολύ τη ζωή, γεύομαι κάθε στιγμή της.
    Ας ελπίσουμε ότι οι επιστήμονες θα βρουν τρόπο να ζούμε ώσπου να… βαρεθούμε. Θυμάμαι τη μανούλα μου που έβλεπε και θαύμαζε τα διάφορα τεχνολογικά επιτεύγματα κι έλεγε «Αχ, μόνο στο χάρο δεν καταφέρανε να του κάνουνε τίποτα». Ας χαμογελάσουμε όμως λίγο και να θυμηθούμε τι λέει ο Ντα όταν τον ρωτάει ο γιός του πως είναι ο θάνατος : «Πουφ, χαρά στο πράγμα».