«Σοφία Λασκαρίδου, μια μεγάλη αγάπη»

         Ερωτική μοιραία συνάντηση εν Αθήναις 1900

Ένας κεραυνοβόλος έρωτας με την πρώτη ματιά στην εξοχική Αθήνα του 1900.

  «Ερχόταν αντίθετα από μένα. Τα μάτια μας συναντήθηκαν αχόρταγα. –Με συγχωρείτε, ψιθύρισε, η ομορφιά σας με θάμπωσε. – Κι εμένα η δική σας. Χαμογελάσαμε κι οι δυό. Αυτό ήταν».

Η παράσταση «Σοφία Λασκαρίδου, μια μεγάλη αγάπη» που παρουσιάζεται στο θέατρο 104 είναι βασισμένη κι εμπνευσμένη από το ημερολόγιο που άφησε η γνωστή ζωγράφος (1876-1965).

Η νεανική ομάδα 4Frontal υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Παντελή Δεντάκη ζωντανεύει σε μια λιτή παράσταση δαντελωτής σταυροβελονιάς τον παθιασμένο, ρομαντικό και τραγικό έρωτα της Σοφίας Λασκαρίδου με τον συγγραφέα, μεταφραστή και αρθρογράφο Περικλή Γιαννόπουλο, λάτρη της φύσης και του φωτός, σφοδρό υπερασπιστή της ελληνικότητας (1869-1910).

Μια τρυφερή και τραγική ιστορία αγάπης αλλοτινών καιρών, που εκτυλίσσεται με παραμυθένιο τρόπο με αφηγητές και υποκριτές έξι ηθοποιούς, τέσσερις κοπέλες και δυο άντρες (καθισμένοι ανάμεσα στους θεατές, όταν δεν παίζουν, παρακολουθούν με βλέμμα εν γρηγόρσει).

Το λειτουργικό εύρημα της παράστασης είναι ότι τη Σοφία Λασκαρίδου την ενσαρκώνουν σ’ όλη τη διάρκειά της και οι τέσσερις κοπέλες σε μια πετυχημένη… σκυταλοδρομία. Το ίδιο ισχύει και με τους δύο άντρες που υποδύονται τον Περικλή Γιαννόπουλο. Αρρενες και θήλεα κάνουν και μικρότερους ρόλους όταν δεν παίζουν τους δύο βασικούς, αλλάζοντας πρόσωπο με μια μάσκα, με μια ιδιαίτερη κίνηση. Επίσης ενίοτε στρέφονται «μετωπικά» στους θεατές κάνοντάς τους κοινωνούς και συμμέτοχους στην παράσταση με παιγνιώδη τρόπο.

Πρόσωπα γοητευτικά και φωτεινά, φιγούρες ρομαντικές κι αισθαντικές,  φωνές μελίρρυτες και παλλόμενες, χαμόγελα λαμπερά και μαργαριταρένια,  οι Ελένη Κουτσιούμπα, Νεφέλη Μαϊστράλη, Αμαλία Νίνου και Αριστέα Σταφυλαράκη. Ντυμένες στα λευκά συνθέτουν ένα εξαιρετικό «κουαρτέτο» υποκριτικών εναλλαγών ενσαρκώνοντας τη νεαρή, δυναμική, μοιρασμένη και διχασμένη, στην τέχνη της και τον έρωτά της, Σοφία Λασκαρίδου (έναν νοσταλγικά μελωδικό χρώμα με πιάνο δίνει η μουσική του Λευτέρη Βενιάδη).

Στην αριστοκρατική, γοητευτικά μελαγχολική και ονειροπόλα «περσόνα» του Περικλή Γιαννόπουλου εμφανισιακά και υποκριτικά βρίσκεται πιο κοντά ο Σταύρος Γιαννουλάδης χωρίς να υστερεί και ο Θανάσης Ζερίτης που δίνει περισσότερο δυναμισμό στον ήρωα.

Η παράσταση ξεκινάει με τη γνωριμία τους, τις συχνές βόλτες τους στις παρυφές της Αθήνας με τον Περικλή να «μυεί» την αγαπημένη του στις φυσικές ομορφιές της πρωτεύουσας.

«Η υπέρτατη ηδονή του έρωτα μόνο με την υπέρτατη ηδονή του θανάτου μπορεί να συγκριθεί» της είχε πει αινιγματικά, για  να προσθέσει στη συνέχεια : «Ο θάνατος είναι η υπέρτατη ηδονή. Η γαλήνη».

Οι σπουδές της Σοφίας στη σχολή Καλών Τεχνών – είναι η πρώτη γυναίκα που το 1903 σπάει το αντρικό «άβατο» με αλλαγή του νόμου (έγινε με παρέμβαση του βασιλιά, μετά από ακρόασή της ζητώντας του να της επιτρέψει να συνεχίσει τις εικαστικές σπουδές της στο Πολυτεχνείο).

Η υποτροφία της για το Βερολίνο, η φυγή της. Η ανταλλαγή παθιασμένων γραμμάτων. Η συνάντηση του Γιαννόπουλου με τη μητέρα της Σοφίας, που του λέει ότι η κόρη της είναι καλό να μείνει αφοσιωμένη στην τέχνη της. Ένα σημαδιακό αποχαιρετιστήριο γράμμα του. Η εσπευσμένη επιστροφή της συμπίπτει με την τελετουργική αυτοχειρία του (έφιππος σε άλογο μπαίνει στη θάλασσα της Ελευσίνας και αυτοκτονεί με περίστροφο). Η ψυχική συντριβή.

Η Σοφία Λασκαρίδου θα γίνει μια καταξιωμένη ζωγράφος και θα ζήσει σχεδόν μέχρι τα ενενήντα  (το σπίτι της στην Καλλιθέα έχει γίνει Δημοτική Πινακοθήκης μ’ αρκετά έργα της).

Προς το τέλος της παράστασης, καθώς αποχωρούν οι ηθοποιοί, ο φωτισμός πέφτει σε μια γυναίκα στις πρώτες θέσεις. Είναι η έμπειρη ηθοποιός και φιλόλογος Μαριέττα Σγουρδαίου, που για ένα πεντάλεπτο υποδύεται τη Σοφία Λασκαρίδου στο λυκόφως της ζωής της, ενθυμούμενη με πικρό, νοσταλγικό τρόπο τον μεγάλο της αυτό έρωτα.

104 (Ευμολπιδών 41, Κεραμεικός, τηλ.210-3455020). Εως την Κυριακή των Βαϊων.