«Σχέσεις» του Διονύση Χαριτόπουλου

Τα δύο φύλα σε… διονυσιακό «μικροσκόπιο»

«Τα δύο φύλα αγωνίζονται κατά βάθος για την αθανασία των γονιδίων τους. Με τον ίδιο πανάρχαιο τρόπο. Το θηλυκό επιζητά τη θέωση φέρνοντας τη νέα ζωή και το αρσενικό επιδιώκει να διασπείρει το σπέρμα του ως συλλέκτης ερωτικών ενάρξεων. Το αίσθημα μητρότητας των γυναικών είναι τόσο επιτακτικό, όσο η σεξουαλική επιθυμία των αντρών».

Ο Διονύσης Χαριτόπουλος επιστρέφει στους δοκιμιακούς προβληματισμούς του εστιάζοντας στο ανεξάντλητο πεδίον βολής του έρωτα με το ολιγόσελιδο, ενενήντα σελίδων, βιβλίο του «Σχέσεις» (εκδόσεις Τόπος). Είχε ασχοληθεί δοκιμιακά άλλες δυο φορές στο παρελθόν, μία με τη βλακεία («Εγχειρίδιο βλακείας») και μία με τον κοινωνικο-πολιτικό βίο του νεοέλληνα με τα κουσούρια του και τις ανατάσεις του («Ημών των ιδίων»).

«Ο έρωτας είναι το Αγιο Δισκοπότηρο της Φύσης. Η πιο συνταρακτική ανθρώπινη πράξη. Δεν υπάρχει εναργέστερο ποίημα από δύο γυμνά κορμιά πλεγμένα που χαρίζουν ηδονή το ένα στο άλλο… Το ερωτικό σμίξιμο είναι πρώτης ανάγκης. Όπως η τροφή, το νερό και η θέρμανση για να κρατηθούμε στη ζωή. Χωρίς έρωτα ο άνθρωπος μπορεί να μην πεθαίνει , αλλά παραφρονεί. Ο έρωτας είναι φυσική επιταγή».

Ο Χαριτόπουλος έχει ζήσει τη ζωή με το κουτάλι και από την καλή και από την ανάποδη. Εχει περάσει δια… Πειραιώς και σιδήρου. Στη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία είναι σήμα κατατεθέν η γραφή του. Γλώσσα αντρίκια, πυκνή, κοφτή και λιτή, αργκό  αλλά και επί της ουσίας, σκωπτική και υπόγεια ευαίσθητη. Είναι ντρέτος και σερέτης. Μέσα του υπάρχει πάντα ο Πειραιάς, το ζόρικο φτωχό παιδί της λαΪκής γειτονιάς,  η σπουδή της ζωής κάνοντας διάφορες δουλειές, η αυτομόρφωση, ο πετυχημένος και αυτάρκης επαγγελματίας.

Εδώ λοιπόν καταπιάνεται με τις σχέσεις άντρα-γυναίκα, «σχέσεις πόθου, πάθους και πόνου» όπως σημειώνει στον υπότιτλο του τωρινού βιβλίου του περί έρωτος και άλλων δαιμονίων γύρω απ’αυτόν.

Στην αρχή κάνει  μια βουτιά στο χρόνο πιάνοντας την προΪστορία της συνύπαρξης των δύο φύλων. Το θηλυκό να λατρεύεται ως θεΪκό και μαγικό ον, να χαίρεται την ελευθερία του, να ζευγαρώνει με κάθε διαθέσιμο αρσενικό. Όταν τα περιπλανώμενα φύλα σταματούν να περιφέρονται και αποκτούν μόνιμα καταλύματα, ο άντρας παίρνει το πάνω χέρι, υποτάσσει τη γυναίκα, αξιώνει μονογαμία. «Ο κόσμος γίνεται αρσενικός». Μόλις τον 20ο αιώνα θα έρθει η ανατροπή νοοτροπιών αιώνων.

Περνώντας στο σήμερα τονίζει ότι για το ερωτικό αλισβερίσι υπάρχουν ορισμένοι βασικοί παράγοντες που το προσδιορίζουν. Ιδού μερικά αποσπάσματα από κεφάλαια του βιβλίου του :

Επιλογή  

«Η πρώτη ματιά λέει πολλά. Στη θέα και μόνο του αντίθετου φύλου, ενεργοποιείται αυτομάτως μέσα μας ο ενσωματωμένος μηχανισμός επιλογής* ανάβει ένα ανομολόγητο «ναι» ή «όχι» για το αξιέραστο του άλλου».

Ομορφιά

«Η ομορφιά είναι αξία αυταπόδεικτη. Η ευστροφία, το πνεύμα, η γνώση, το ταλέντο μένει να αποδειχτούν. Η ομορφιά όχι*λάμπει σαν πολύτιμο μέταλλο, Δεν χρειάζεται να πεις ή να κάνεις τίποτα. Είναι αξία εκτιμητέα επί τη εμφανίσει».

Γοητεία

«Συντίθεται από κάποια χαρίσματα, όπως εξυπνάδα, χαρακτήρα, ήθος, χιούμορ, ταπεραμέντο, καλοσύνη, ευγένεια, καλλιέργεια, δυναμισμό, πάθος… Αλλά και η διασημότητα ενός προσώπου προκαλεί σφοδρή έλξη…»

Ενοχή

«Η ενοχή στον έρωτα δεν είναι δική μας. Μας την καθετηρίασαν στο αίμα κοινωνία και θρησκεία και την αναμοχλεύουν οι κάθε λογής ψυχογιατροί. Πίσω από κάθε ενοχή υπάρχει πάντα κάποιος νόμος. Κάποια έξωθεν απαγόρευση. Οι ενοχές είναι σαν τσίμπλες στα μάτια * δεν σ’αφήνουν να δεις καθαρά».

Αυνανισμός

Ο αυνανισμός είναι κράκερ. Πεινάς, κι αντί να ετοιμάσεις λαχταριστό καλομαγειρεμένο φαγητό, βάζεις στο στόμα κάτι πρόχειρο να ξεγελαστείς, να σου κόψει τη λιγούρα. Δεν είναι κακό* καλό και άγιο είναι όποτε χρειαστεί, αλλά δεν σε χορταίνει. Μπορεί να σε αδρανήσει ερωτικά και να αρκεστείς στο λίγο. Να τρέφεσαι ερωτικά με το χέρι. Αναρίθμητοι άνθρωποι τη βγάζουν με κρακεράκια».

Ψυχισμός

«Το γλυκό τρυφερό πλάσμα έχει σχέδια που ο μπουμπούνας αρσενικός ούτε διανοείται, κι ας κάνει τον καμπόσο. Οσο εκείνος κοπανιόταν για καριέρες και ιδεολογίες εκείνη σπούδαζε τη ζωή* προετοιμαζόταν «να τον βάλει στη σχεδία των σχεδίων της».
Ο άντρας είναι αλλού. Τον τυραννάει η φύση του* κατακλύζεται από ορμές που  δεν αντιστοιχούν σε συναισθήματα. Μέσα του κυριαρχεί η αρχέγονη τάση να διασπείρει σε όσο περισσότερες γυναίκες μπορεί το σπέρμα του*μετέρχεται κάθε μέσο για να το πετύχει. Κι αν απεχθάνεται δύο πράγματα, αυτά είναι η δέσμευση και η δέσμευση.
Δεν έχουν απλώς κάποιες διαφορές. Τους χωρίζει χάος. Είναι καθένας στον δικό του κόσμο και ερωτικά είναι δύο ολωσδιόλου ξεχωριστά μοντέλα…

  Σ’ένα πείραμα στην Αμερική, ερευνητές-σεξολόγοι παρουσίασαν σε μια ομάδα αντρών εικόνες γυμνών γυναικών. Παρότι το πρόσωπό τους παρέμεινε ανέκφραστο και δεν κινήθηκε ούτε μυς, οι κόρες των ματιών τους διαστάλθηκαν αμέσως* όσο πιο προκλητικές οι γυμνές εικόνες, τόσο μεγαλύτερη η διαστολή.
Επανέλαβαν το πείραμα με γυναίκες και εικόνες γυμνών αντρών και ουδεμία διαστολή στην κόρη του ματιού τους* όσο όμορφοι και αποκαλυπτικοί να ήταν οι άντρες. Στη συνέχεια τους έδειξαν εικόνες όμορφων ροδαλών μωρών* τότε οι κόρες των γυναικείων ματιών διαστάλθηκαν όσο των αντρών με τα γυμνά».

Ερωτας

«Η παγίδα της Φύσης είναι στημένη και μας περιμένει. Πιανόμαστε όλοι ανεξαιρέτως. Είναι στη φύση μας. Πλην παθολογικών περιπτώσεων δεν υπάρχει άνθρωπος επί γης που δεν πιάστηκε στα ερωτικά δόκανα.
Ο έρωτας είναι εμπειρία ζωής. Ποτέ άλλοτε δεν θα νιώσουμε τόση χαρά, ευτυχία αλλά και τόσο πόνο. Ο έρωτας είναι ανεξήγητος. Ένα μυστήριο, όπως όλα όσα πηγάζουν από την ψυχή, τον βαθύτερο εαυτό μας…
Ο έρωτας είναι μια υπόσχεση ευτυχίας… Είναι μια σαγηνευτική πλάνη… Ερωτας για πάντα δεν υπάρχει. Είναι καταδικασμένος».

Ζευγάρι

«Το δοκιμαστήριο του έρωτα είναι η συμβίωση… Δεν φταίνε μόνο οι αβυσσαλέες διαφορές μεταξύ των δύο φύλων. Δεν φταίει μόνο ότι είμαστε άντρας ή γυναίκα* είμαστε όντα ατελή και απολύτως εγωϊστικά… Αυτό που σώζει μια συμβίωση είναι η ανεκτικότητα και η καλοσύνη… Για να προκύψει Αγάπη χρειάζεται ο συνδυασμός δύο βασικών συναισθημάτων : Χαρά και Εμπιστοσύνη… Αν ένα από τα δύο απουσιάζει, η αγάπη πάει περίπατο.
Στη διαμάχη του ζευγαριού το άθροισμα είναι μηδενικό. Ο, τι κερδίζει ο ένας το χάνει ο άλλος. Στη σύμπνοια το άθροισμα είναι πολλαπλάσιο… Το νόημα του ζευγαριού είναι να ανθίσει ο ένας στα χέρια του άλλου. Αν δεν ζείς καλύτερα από μόνος, το ζευγάρωμα δεν έχει νόημα».

Χωρισμός

«Ο χωρισμός είναι ακρωτηριασμός. Πονάει αφόρητα. Συνθλίβει τον άνθρωπο… Ο εγκαταλειμμένος είναι σαν επιζών μιας μεγάλης καταστροφής, ενός ναυαγίου* κάτι τρομακτικό συνέβη που δεν έχει όμοιό του… Οι άνθρωποι δια της τέχνης θρηνούν την αποτυχία των ερώτων…
Πόσοι εραστές που χωρίζουν μπορούν εκείνη την ίδια στιγμή να θυμηθούν τις ευτυχισμένες μέρες που έζησαν με το ταίρι τους. Αλλά αυτές θα «μείνουν». Τυχεροί όσοι έζησαν «μια ιστορία της προκοπής», όση διάρκεια κι αν είχε.
«Θα έχουμε πάντα το Παρίσι» λέει στη θρυλική Καζαμπλάνκα ο Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ στην Ινγκριντ Μπέργκμαν τη στιγμή του αποχωρισμού τους. Και εννοεί τις λίγες ευτυχισμένες μέρες που έζησαν ζευγάρι στο Παρίσι και θα φωτίζουν την υπόλοιπη ζωή τους».

Αρκετές αλήθειες που μοιάζουν με… καυτές πατάτες εμπεριέχει το μικρό αυτό ερωτικό εγχειρίδιο  του Διονύση Χαριτόπουλου. Είναι θέμα ιδιοσυγκρασίας, βιωμάτων, χαρακτήρα, να συμφωνήσεις ή να διαφωνήσεις μαζί του. Ο καθένας το παλεύει όπως ξέρει και μπορεί είτε με το ταίρι του είτε χωρισμένος είτε μπεκιάρης.

Αυτό που εκτιμάς πάντως στον Χαριτόπουλο σε βάθος χρόνου, σε διαδρομή ζωής και δημιουργίας είναι ότι, παρά τις δυσκολίες και τα στραπάτσα της μοίρας, κατάφερε σε μεγάλο βαθμό να χαράξει με θέληση και τόλμη το δικό του ανεξάρτητο δρόμο. Θα μπορούσε να γράφει… σιγοτραγουδώντας  » I did it my way».