Τα βιβλία που διαβάζω

Μάρω Βαμβουνάκη αρθρογραφος δικηγοροςγράφει η Μάρω Βαμβουνάκη (συγγραφέας)

    Από πολύ μικρή και επί χρόνια και χρόνια, έτσι και ξεκινούσα ένα βιβλίο, έπρεπε να το τελειώσω. Κάτι μεταξύ αναγνωστικής εντιμότητας και ψυχαναγκασμού. Όταν βεβαιώθηκα, και μετά από μάταιη κούραση δεκαετιών, πως είναι μόνο ψυχαναγκασμός, αποφάσισα να αποενοχοποιηθώ και να κάνω μια συνετή οικονομία δυνάμεων.
    Τώρα πια, αν ένα βιβλίο δεν με κερδίζει, ή δεν το καταλαβαίνω, δεν φταίω μονάχα εγώ, ίσως να φταίει και το ίδιο το βιβλίο. Ξεκίνησα λοιπόν να δίνω ευκαιρία κάπου 60, ή 70 σελίδων σε ένα άνοστο κείμενο μέχρι ίσως να δυναμώσει. Αν δεν βελτιωθεί η κατάσταση, το κλείνω και το αποχαιρετώ. Μεγαλώνουμε, ο χρόνος λιγοστεύει, ας ασχοληθούμε με πιο ενδιαφέροντα πράγματα.

    Από όσο θυμάμαι τον εαυτό μου, διαβάζω. Και πριν ακόμα μάθω γράμματα, πριν το νηπιαγωγείο, διάβαζα εικόνες στα βιβλία. Κοιτούσα ζωγραφιές στα βιβλία, φωτογραφίες στην εφημερίδα του πατέρα μου, και έφτιαχνα με το νου μου παραμύθια γύρω από το τι εννοούν.
    Πάντα μου διαβάζω αδιάλειπτα. Όπου και όπως κι αν βρίσκομαι. Ο Θεός των βιβλίων για να με ανταμείψει, και παρά τα άλλα προβλήματα της όρασής μου, μου έδωσε το χάρισμα να διαβάζω χωρίς γυαλιά. Επιστημονικά ακατανόητο.
    Αν από νωρίς άρχισα να γράφω, τούτο βασικά οφείλεται στο ότι θέλω να διαβάζω κείμενα. Και δικά μου, αφού γράφοντας διαβάζεις καλύτερα κάτι. Μια-δυο φορές τα διαβάζω προσεχτικά, τυπώνονται, κυκλοφορούν και μετά τα έχω βαρεθεί. Πάμε παρακάτω. Είμαι γενικά του παρακάτω και ίσως αυτό μου δίνει μια ζωντάνια στη ζωή.
    Τελοσπάντων το βιβλίο που διαβάζω για να το αγαπήσω πρέπει να με συγκινεί. Διανοητικά, συναισθηματικά, πνευματικά, σωματικά, λογικά ή παράλογα, κάπως. Και για να με συγκινεί πρέπει να με αφορά, κάτι δικό μου να ανακαλεί και να μου θυμίζει, να μου το αναλύει έστω και λίγο.

    Κατανοούμε τη ζωή μονάχα ζώντας την. Μονάχα με βιώματα. Δεν υποκαθίσταται η ζώσα ζωή με καμιά τέχνη, με καμιά λογοτεχνία. Ήρθαμε για να ζήσουμε, όχι για να διαβάσουμε. Η γραφή και η ανάγνωση είναι εργαλεία, σπουδαία εργαλεία βοηθητικά, όχι τα κυρίαρχα, μόνο υπηρετικά του βιώματος και της ζωής είναι. Γι αυτό και τα εγκεφαλικά βιβλία ή τα φανταστικά με πλήττουν αφόρητα. Στερούνται σφυγμού και ανάσας, είναι ακίνητα.
    Ο Ντοστογιέφσκι δεν φροντίζει ιδιαίτερα τη μορφή της κάθε ιστορίας του, έχει πολλά πραγματικά λάθη εν σχέση με την εξωτερική εξέλιξη,δεν υπάρχει όμως μυθιστοριογράφος άλλος. Τόσο σπαραχτικός, τόσο αυθεντικός, τόσο βαθύς. Σε αρπάζει όπου σε βρίσκει και σε αναποδογυρίζει σαν μανίκι της ζακέτας σου. Το ασυνείδητο που βγάζει στο φως, ας είναι και ασυνείδητο, το αναγνωρίζεις. ειναι το δικό σου, το μυστικό και απόκρυφο. Αυτό είναι ο άνθρωπος, λες, γιατί αυτός είμαι! Ένας Ρασκόλνικοφ τρέχει εντός σου καταδιωγμένος από μια άυπνη συνείδηση.
    Με άλλα λόγια, αν η αυτογνωσία μας είναι μια μέγιστη ψυχοθεραπεία, τότε η λογοτεχνία σε ποιητικούς τρόπους βαδίζοντας πρέπει να έχει τούτο τον προορισμό.