«Eπικίνδυνα νερά» του Αρκά

Στα σαγόνια της  εξουσίας

Με τις ιστορίες του ερωτόπληκτου και γκαντέμη «Κόκκορα», ο Αρκάς ξεχώρισε αμέσως στα πρώτα του βήματα στο περιοδικό «Βαβέλ» στις αρχές της δεκαετίας του ’80. Εκτοτε είχε μια απίστευτα ανοδική και παραγωγική πορεία κερδίζοντας επάξια την κορυφή στο χώρο των ελληνικών κόμικς.

Το χιούμορ του είναι πλέον σήμα κατατεθέν σε δεκάδες αλμπουμάκια αλλά και σε συγκεντρωτικούς τόμους με  τις ιστορίες των αντίστοιχων ηρώων του, ζώων, πουλιών και ανθρώπων.

Ο πιό δημοφιλής «αφανής» δημιουργός του είδους αυτού (αποφεύγει τη δημοσιότητα όπως ο διάβολος το λιβάνι) έχει περάσει και στο διαδίκτυο σατιρίζοντας τη σημερινή «αριστερή εξουσία» εισπράττοντας αρκετές λοιδωρίες γι’ αυτό (λες και υπήρξε ποτέ άμεμπτη, άσπιλη κι άφθαρτη εξουσία, ας γελάσω).

Η εξουσία έτσι κι αλλιώς είναι ένα από τα πιο αγαπημένα του μοτίβα, ίσως το πιο συχνό στη πολύχρονη και ευρηματική δημιουργία του (άλλα προσφιλή θέμάτά του είναι το σεξ, ο θάνατος,  οι σχέσεις ζευγαριών, γονιού-παιδιού).

Ο γράφων ήθελε από καιρό να ασχοληθεί με τον συγκεντρωτικό τόμο της σειράς του Αρκά «Επικίνδυνα νερά» (εκδόσεις γράμματα), που είναι μια ανελέητη σάτιρα της εξουσίας… υποθαλάσσια. Ο τόμος αυτός αποτελείται από τα τέσσερα αλμπουμάκια «Μην ψαρώνεις», «Στο βάθος κήτος», «Προσοχή, δαγκώνει», «Μην πας βαθιά». Το αποκριάτικο κλίμα των ημερών είναι μια καλή ευκαιρία να βουτήξουμε στα σαρκαστικά χωρικά ύδατά του.

Τι συμβαίνει  λοιπόν κάτω από τη θάλασσα και στο βυθό της ; Σ’αυτή την απέραντη και πολυπληθή υγρή «ήπειρο» όπου κυκλοφορούν μυριάδες ψάρια και διάφορα άλλα πλάσματα ; Απλώς ισχύει ο διαχρονικός και  ανυπέρβλητος κανόνας της ανισότητας. Το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό.

Δηλαδή αυτό που γίνεται και στην ανθρώπινη κοινωνία  είτε στην ορθολογική- πολιτισμένη Δύση είτε στην οπισθοδρομική-αυταρχική Ανατολή (στην Εσπερία με τα στοιχειώδη δικαιώματα και τον καταναλωτικό τρόπο ζωής περισσεύει η υποκρισία και ο έκδηλος κυνισμός του ισχυρότερου. Εξουσία και χρήμα γαρ).

Στη σειρά αυτή πρωταγωνιστεί ένα περιπλανώμενο ντουέτο υπό τη θάλασσα.

Σε πρώτο πλάνο ο καρχαρίας, που λόγω μεγέθους, όγκου, δύναμης και… δοντιών είναι θαλασσοκράτορας, κάνει ό, τι γουστάρει, για την ακρίβεια τρώει οτιδήποτε ζωντανό βρει μπροστά του διαθέτοντας ακόρεστη πείνα, αδηφάγα λαιμαργία και ωμότατο κυνισμό.

Ενας φαταούλας που καταβροχθίζει ό, τι βρει στο πέρασμά του, ένας αδίστακτος ηγεμόνας χωρίς όνομα, που έχει όμως τίτλο ευγενείας, αποκαλείται «σερ». Από ποιόν ; Από τον υπηρέτη του τον Κορνήλιο,  ένα μικρό ψάρι που τον συνοδεύει πάντα στις βόλτες του  (κάθε ηγεμόνας χρειάζεται τον υποτακτικό του, ένα δούλο πολυτελείας να τον υπηρετεί, να του κάνει όλα τα χατήρια, να τον κομπλιμεντάρει και να τον κολακεύει συνεχώς)

Ο Κορνήλιος λοιπόν είναι ο μόνιμος ακόλουθος του καρχαρία. Εξαρτημένος από τον αφέντη του είναι αναγκασμένος να τον ακολουθεί, να τον βοηθάει στην ανεύρεση λείας, να ακούει τις «φιλοσοφικές» σκέψεις του, να απαντάει στις ερωτήσεις του.

Το μεγάλο προσόν του μικρού Κορνήλιου είναι το φλεγματικό χιούμορ του με το οποίο αντιμετωπίζει το αφεντικό του. Γνωρίζει ότι είναι ανίσχυρος σωματικά απέναντί του και τον «δουλεύει» με περίτεχνη ειρωνεία, σκωπτικά κομπλιμέντα, σαρκαστικά αμφίσημο λόγο.

Στιχομυθία μεταξύ τους :

ΚΑΡΧΑΡΙΑΣ : «Το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό», Κορνήλιε. Αφού είναι νόμος της φύσης, γιατί τα βάζουν μαζί μου ;

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ : Ισως γιατί είστε υπερβολικά νομοταγής, σερ.

Αν και τρομάζει με τα μαζικά τσιμπούσια του καρχαρία και την επίδειξη δύναμής του  δεν κολώνει, καταφέρνει να διατηρεί τη ψυχραιμία του και σ’ένα ικανοποιητικό βαθμό τη μικρή ψαρίσια αξιοπρέπειά του.

Ο Κορνήλιος και ο καρχαρίας τηρουμένων των αναλογιών φέρνει στο νου ενός βιβλιοφάγου το μυθιστόρημα του Ντιντερό «Ζακ ο μοιρολάτρης και ο αφέντης του» ή φέρνει στη σκέψη ενός θεατρόφιλου τους υπηρέτες της Κομέντια ντελ Αρτε και στο πως κατάφερναν να ξεγελούν τα αφεντικά τους.

Ο Αρκάς βρίσκεται στις καλύτερές του στιγμές, το γλεντάει με αυτό το αλληγορικό, σκωπτικό σφυροκόπημα της εξουσίας.  Οι συζητήσεις του θαλασσινού διδύμου απολαυστικοί όπως και  ερωτο-αποκρίσεις του. Σ’αυτό το ανελέητο θαλάσσιο ριγκ, σε δύναμη και κυνισμό υπερισχύει ο αιμοδιψής και αδίστακτος καρχαρίας ενώ στο πνεύμα και στην ευφυία  ο ετοιμόλογος και ψύχραιμος Κορνήλιος.

Στιχομυθία μεταξύ τους :

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ : Εχετε εντρυφήσει στην ψυχολογία των μαζών , σερ.

 ΚΑΡΧΑΡΙΑΣ : Ε, βέβαια ! Εφαγα τα νιάτα μου να τους μελετάω.

 ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ : Υπάρχει κάτι που δεν έχετε φάει, σέρ ;

Στα ατελείωτα θύματα-μεζέδες του καρχαρία  περνάνε χιλιάδες ψαράκια που είναι η πιο εύκολη λεία (η μάζα στα καθ’ημάς), διάφορα ψάρια μικρομεσαίου και μεσαίου μεγέθους, χταπόδια, κλπ. Επίσης βλέπουμε στο βάθος της θάλασσας ναυάγια,  ερείπια, σπηλιές, φυκιάδες, κοράλλια, μέδουσες, κ.α. δοσμένα με ζωντάνια μέσα από την πολύχρωμη εικαστική παλέτα του Αρκά.