«Oι μάρτυρες του Θείου Πάθους» του Τζιοβάνι Παπίνι

Στη σκιά της Σταύρωσης

Εξι πρόσωπα λιγότερο ή περισσότερο αφανή στα Ευαγγέλια, έξι άνθρωποι των οποίων η μοίρα εκούσια ή ακούσια διασταυρώθηκε με τον δημόσιο βίο του Ιησού Χριστού και ιδιαίτερα με τη Σταύρωσή του.

Μια σπουδαία και ιδιόμορφη προσωπικότητα της ιταλικής αλλά και της παγκόσμιας λογοτεχνίας, είναι ο Τζιοβάνι Παπίνι (1881-1956), συγγραφέας, ποιητής, δοκιμιογράφος και δημοσιογράφος.
Εν προκειμένω κινείται δεξιοτεχνικά στα όρια μύθου, ιστορίας και θρησκείας αναπλάθοντας και «φωτίζοντας» έξι φευγαλέες μορφές της Καινής Διαθήκης σε ισάριθμες μικρές ιστορίες στο βιβλίο του «Οι μάρτυρες του Θείου Πάθους» (εκδόσεις Αρμός, εισαγωγή και μετάφραση Παναγιώτη Υφαντή).

Ο Ιούδας να υποκύπτει στον πειρασμό της προδοσίας μετά τη… μακιαβελική πειθώ ενός διαβολικού αγνώστου.

Ο απελευθερωμένος ληστής Βαραββάς να ψάχνει δικαίωση μέσω της βίας.

Ο έμπορος του αρχιερέα Καϊάφα,  Μάλχος, που του έκοψε το αυτί ο Πέτρος στη σύλληψη του Ιησού, να περιπλανιέται με το πάθος της εκδίκησης.

Η καλοτυχία του Σίμωνα Κυρηναίου, που κουβάλησε τον Σταυρό του Θεανθρώπου στον Γολγοθά, η έσχατη πτώση του λόγω δειλίας και εγωΪσμού.

Ο Καϊάφας να παγιδεύεται στις συμπληγάδες της εξουσίας και της αλαζονείας.

Ο κάποτε πανίσχυρος και άτεγκτος Πιλάτος ν’αναζητεί απεγνωσμένα «τι είναι η αλήθεια».

Ιιστορίες κεντημένες με τη μαστοριά ενός προικισμένου αφηγητή, που βάζουν σ’ ερωτήματα και συλλογισμούς τον αναγνώστη, που τον «ταξιδεύουν» είτε είναι θρησκευόμενος είτε όχι.

Ο φθόνος , η εκδίκηση, ο ορθολογισμός, η ανευθυνότητα, η υπεροψία, «μοτίβα» αρχετυπικής φύσεως κυριαρχούν στα πρόσωπα αυτά, με διακριτική αντίστιξη την αγάπη και την συγχώρεση σε δεύτερο πλάνο μέσω κάποιων μαθητών του Ιησού.

Υπάρχει στο τέλος και μια έβδομη ιστορία για τη συνάντηση δυο φανταστικών ηρώων, ενός Πάπα κι ενός θρησκευτικού ηγέτη Ιουδαίων, όπου η λογική και η καρδιά, η γνώση και η πίστη συγκρούονται μέσα από μια πανούργα πρόταση του δεύτερου προς τον πρώτο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στα ελληνικά κυκλοφορεί εδώ και αρκετά χρόνια το κλασικό βιβλίο του Παπίνι «Ιστορία του Χριστού», ίσως η πιο στοχαστική και αισθαντική  προσέγγιση του βίου του Ιησού κατά τη γνώμη μας ,από τις εκδόσεις «Αστήρ», σε γλαφυρή μετάφραση Βασίλειου Μουστάκη και διανθισμένη με εικόνες του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου.