«Tα ραδίκια…ανάποδα» του Γιώργου Γαλίτη

Εγκώμιον… επικήδειων αποστολών

Οι επικήδειοι λόγοι στις αναφορές τους, καμιά φορά εκτός από αποβιώσεις, μπορεί να έχουν και… απογειώσεις, εκτός από «γαίαν  ελαφράν»  μπορεί να έχουν γέλωτα του θανατά. Το έχουμε δει στην ελληνική λογοτεχνία («Ο επικήδειος» του Ιωάννη Κονδυλάκη, «Αγημα τιμών» του Νίκου Βασιλειάδη), στον ελληνικό κινηματογράφο («Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα» του Γιώργου Τζαβέλλα).

Στην Αθήνα εδώ κι έξι χρόνια  υπάρχει στα θεατρικά μας δρώμενα ένας και μοναδικός που κάνει το μαύρο άσπρο στις μνημονιακή μαύρη κι άραχνη εποχή μας με τους επικήδειους λόγους του. Είναι ο γαλίτερος, συγγνώμη ο καλύτερος, και μοναδικός στο είδος του Γιώργος Γαλίτης προσφέροντας γέλιο αντί για μαύρο δάκρυ, κέφι αντί για μελαγχολία με τις αποχαιρετιστήριες ευφάνταστες ομιλίες του.

Αυτό τον καιρό ο… διδάκτωρ Πεθαμενολογίας Γιώργος Γαλίτης παρουσιάζει ξανά το έργο του  «Τα ραδίκια… ανάποδα» κάθε Δευτέρα στο θέατρο «Αθηναϊς». Και είναι χάρμα οφθαλμών με τους δεκατρείς κωμικούς μίνι επικήδειους λόγους του, με τις ισάριθμες κι εναλλασσόμενες σε χρόνο ρεκόρ «μεταμορφώσεις» του επί σκηνής.

Ο γράφων το είχε δει το έργο πριν τέσσερα χρόνια και το ξαναχάρηκε και τώρα εξίσου το ίδιο όπως και την πρώτη φορά. Ποια είναι τα ατού αυτής της γελαστικής μέχρι δακρύων παράστασης, αυτού του one dead man show ;

Εν αρχή ην ο Γαλίτης που έχει γράψει τα κείμενα και τα ερμηνεύει ο ίδιος. Μικροί μονόλογοι που παραπέμπουν στην επιθεώρηση αλλά δεν έχουν καμία σχέση με τα συνηθισμένα πολιτικά αστεία της. Μικροί σουρεαλιστικοί και σκωπτικοί επικήδειοι που αρχίζουν ήπια και σιγά-σιγά «γκαζώνουν» και απογειώνονται.  Σ’αυτούς συσσωρεύονται και μεγεθύνονται  ελατώματα, καταστάσεις, κουσούρια,  που αφορούν διαφορετικούς τύπους, διαφορετικούς επαγγελματίες Ελληνες, ενώ υπαινικτικά μέσα τους περνάει παράλληλα ο σφυγμός και το στίγμα της σύγχρονης κοινωνικής ζωής.

Τους παράλογα αστείους αυτούς μονολόγους προς συναδέλφους τους εκφωνούν διαφορετικών επαγγελμάτων άνθρωποι όπως ένας μάγειρας, ένας ηγούμενος, ένας στρατηγός,  ένας κουλτουριάρης βοσκός, ένας φευγάτος χειρουργός, ένας  δημοσιογράφος της τηλεόρασης,  μια σουξεδιάρα τραγουδίστρια μοιρολογιών, ένα κλεφτρόνι, ένας υπερφίαλος διανοούμενος, ένας ράπερ, κ.α.

Είναι εκπληκτική η ταχύτητα με την οποία ο Γαλίτης αλλάζει διαδοχικά τους δεκατρείς ρόλους του αλλά και η μεταμόρφωσή του εξωτερικά, φωνητικά και κινησιολογικά.  Ο ίδιος έχει επιμεληθεί το σκηνικό με τις δεκατρείς χάρτινες ανθρώπινες φιγούρες πίσω από τις οποίες αλλάζει ρούχα και χαρακτήρα. Ενίοτε κινείται ανάμεσα στους θεατές, τους βάζει στο «κόλπο» με τρόπο, το γλεντάει όπως το γλεντάνε ξεκαρδισμένοι και οι ίδιοι οι θεατές.

Η σκηνοθεσία του Βλαδίμηρου Κυριακίδη σβέλτη, ατμοσφαιρική, με την κατάλληλη κάθε φορά μουσική υπόκρουση, έχει αξιοποιήσει στο έπακρο τον οίστρο του Γαλίτη, ο οποίος αποδεικνύει με τον καλύτερο τρόπο το πληθωρικό κωμικό αλλά και συγγραφικό του ταλέντο.

Για φινάλε ένα μικρό απόσπασμα της παιγνιώδους και… αχαλίνωτης γραφής του. Προέρχεται από το μονόλογο εκείνο όπου υποδύεται έναν μάγειρα να αποχαιρετάει τον εκλιπόντα συνάδελφό του (στο σκετς αυτό υπάρχει μια φοβερή συνταγή πώς να φτιάξεις αστακομακαρονάδα μ’ένα… φασόλι, την οποία δεν θα σας την αποκαλύψουμε).

«Σήμερα ένας σπουδαίος συνάδελφος και φίλος, ο Μιλτιάδης Γκουρμενές, ταξιδεύει στην αιωνιότητα. Ηταν ο πρώτος μάγειρας της οικονομικής κρίσης.  Με το πρώτο Μνημόνιο σου ήρθε η ιδέα να φτιάξεις πεντανόστιμες συνταγές με λίγα και φθηνά υλικά. Με το δεύτερο Μνημόνιο έφτιαξες πεντανόστιμες συνταγές με λιγότερα και φθηνότερα υλικά. Με το τρίτο Μνημόνιο έφτιαξες πεντανόστιμες συνταγές με καθόλου υλικά. Απ’αυτές τις τελευταίες έτρωγες τον τελευταίο μήνα και αποτελειώθηκες. Αλλά δεν πειράζει. Όπως πάμε, σε λίγο θα’ρθουμε όλοι μας να σου κάνουμε παρέα».

ΑΘΗΝΑΪΣ (Καστοριάς 34 και Ιερά Οδός, Βοτανικός, τηλ.210-3480080).